วันที่ 7 ตุลาคม 2569
นายแพทย์วรัชฌา คุณาดิศร นายแพทย์ชำนาญการ พร้อมด้วย แพทย์หญิงฉัตรกนิษฐ์ สราญฤทธิชัย นายแพทย์ปฏิบัติการ และสหวิชาชีพ ทำหน้าที่ตรวจวินิจฉัยและประเมินความสามารถในการต่อสู้คดีของผู้ต้องหาหรือจำเลยที่พนักงานสอบสวน พนักงานอัยการ หรือศาลส่งตัวมาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 14 ประกอบพระราชบัญญัติสุขภาพจิต มาตรา 35 มาตรา 14 กำหนดว่า หากระหว่างการสอบสวน ไต่สวนมูลฟ้อง หรือพิจารณาคดี มีเหตุควรเชื่อว่าผู้ต้องหาหรือจำเลยมีอาการทางจิตจนไม่สามารถต่อสู้คดีได้ ต้องส่งให้แพทย์ตรวจก่อน หากแพทย์และเจ้าพนักงานหรือศาลเห็นว่าไม่สามารถต่อสู้คดีได้ จะงดการดำเนินคดีไว้ชั่วคราวและส่งตัวเข้ารับการรักษา จนกว่าผู้นั้นจะสามารถต่อสู้คดีได้ จึงกลับไปดำเนินคดีต่อตามปกติ การประเมินตามมาตรา 14 ไม่ใช่การยกเว้นความผิด แต่เป็นหลักประกันว่าทุกคนที่ถูกดำเนินคดีต้องเข้าใจข้อกล่าวหา เข้าใจกระบวนการทางกฎหมายเพื่อปกป้องสิทธิของตนได้จริง ซึ่งเป็นหัวใจของการพิจารณาคดีที่เป็นธรรม กระบวนการตรวจประเมินดำเนินการโดยทีมสหวิชาชีพ ประกอบด้วยจิตแพทย์ นักจิตวิทยาคลินิก พยาบาลจิตเวช นักสังคมสงเคราะห์และ นักกิจกรรมบำบัด ผู้ถูกส่งตัวจะได้รับการสังเกตอาการ ตรวจสภาพจิต ตรวจทางจิตวิทยา และประเมินความสามารถใน 4 ด้านหลัก ได้แก่ ความสามารถในการรับรู้กลาลเวลา สถานที่ บุคคล ความเข้าใจตระหนักรู้เรื่องราวของข้อกล่าวหา ความสามารถในการรู้ผลแห่งคดี และความสามารถในการควบคุมอารมณ์และพฤติกรรมตนเอง จากนั้นจัดทำรายงานผลการตรวจวินิจฉัยและความเห็นตามแบบ ผค.1 ส่งถึงหน่วยงานผู้ส่งตัวภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด สำหรับผู้ที่ได้รับการประเมินว่ายังไม่สามารถต่อสู้คดีได้ สถานบำบัดรักษาจะให้การบำบัดรักษาและฟื้นฟูความสามารถในการต่อสู้คดี พร้อมรายงานความก้าวหน้าต่อศาลหรือพนักงานสอบสวนเป็นระยะ ควบคู่กับการประสานครอบครัวและเครือข่ายในชุมชนเพื่อวางแผนดูแลต่อเนื่อง ลดความเสี่ยงการกลับมาก่อเหตุซ้ำ ทั้งนี้มีผู้เข้าร่วมประชุม จำนวน 15 คน ณ ห้องประชุม หอผู้ป่วยชงโค โรงพยาบาลจิตเวชขอนแก่นราชนครินทร์